Çene Kemiği Eksikliğinde İmplant Tedavisi Yapılabiliyor Mu?

Diş eksikliği yaşayan birçok kişi implant tedavisini kalıcı ve konforlu bir çözüm olarak değerlendirir. Ancak implantın başarısı, yalnızca implantın kalitesine değil, implantı taşıyacak çene kemiğinin miktarı ve yoğunluğuna da bağlıdır. Bu nedenle “Çene Kemiği Eksikliğinde İmplant Tedavisi Yapılabiliyor Mu” sorusu Türkiye’de en sık merak edilen konular arasında yer alır. Güncel diş hekimliği uygulamaları sayesinde, çene kemiği yetersizliği çoğu vakada implant tedavisine engel olmaktan çıkarılabilmektedir.

Çene kemiği eksikliği nedir ve neden oluşur?

Çene kemiği eksikliği, implantın güvenle yerleştirilebilmesi için gerekli kemik yüksekliği, genişliği veya yoğunluğunun yetersiz olması durumudur. İmplant, doğal diş kökü gibi çene kemiğine entegre olarak fonksiyon görür. Kemiğin yetersiz olduğu alanlarda implantın stabilitesi düşebilir; bu da uzun vadeli başarıyı olumsuz etkileyebilir.

Çene kemiği kaybına yol açan başlıca nedenler şunlardır:

• Uzun süreli diş eksikliği: Diş çekimi sonrası boşluk uzun süre implant veya protezle rehabilite edilmezse kemik erimesi hızlanabilir.
• Periodontal (diş eti) hastalıkları: İleri diş eti hastalıkları kemik dokuda yıkıma neden olabilir.
• Travma ve kistler: Darbe, kırık, kistik oluşumlar veya bazı tümörler kemik kaybına yol açabilir.
• Enfeksiyonlar: Tedavi edilmemiş kronik enfeksiyonlar kemik dokuyu zayıflatabilir.
• Anatomik faktörler: Doğuştan kemik hacminin sınırlı olması veya sinüs boşluklarının genişliği gibi yapısal farklılıklar.
• Protez kullanımı ve basınç: Özellikle uzun yıllar kullanılan total protezlerde kemikte zamanla rezorpsiyon görülebilir.

Çene kemiği eksikliğinde implant tedavisi yapılabiliyor mu?

Evet, çene kemiği eksikliğinde implant tedavisi birçok hastada uygulanabilir. Ancak bunun için kişiye özel bir planlama yapılması gerekir. Kemik yetersizliği her zaman “implant yapılamaz” anlamına gelmez; çoğu durumda kemik artırma işlemleri veya alternatif implant teknikleri ile tedavi mümkün hale gelir.

Hangi yöntemin uygun olacağı; kemik kaybının derecesine, eksikliğin bulunduğu bölgeye (üst çene/alt çene, ön/arka bölge), hastanın genel sağlık durumuna ve ağız içi hijyenine göre belirlenir.

İmplant öncesi değerlendirme nasıl yapılır?

Çene kemiği eksikliği olan hastalarda doğru teşhis, başarılı implant tedavisinin temelidir. Değerlendirme aşamasında genellikle şu adımlar izlenir:

• Klinik muayene: Diş eti sağlığı, kapanış, eksik diş sayısı, yumuşak doku kalitesi ve çene ilişkileri incelenir.
• Radyolojik görüntüleme: Panoramik röntgenin yanı sıra çoğu vakada Dental Tomografi (CBCT) ile kemik hacmi üç boyutlu olarak ölçülür.
• Risk analizi: Sigara kullanımı, diyabet, osteoporoz ilaçları gibi faktörler tedavi planını etkileyebilir.
• Protez planlaması: İmplantın nereye yerleştirileceği, üst yapı (kuron/köprü/protez) tasarımına göre belirlenir.

Kemik yetersizliğinde uygulanan başlıca yöntemler

Kemik grefti (kemik tozu) ve yönlendirilmiş kemik rejenerasyonu

Kemik grefti, yetersiz bölgeye kemik hacmini artırmak amacıyla greft materyali uygulanmasıdır. Greft; hastanın kendi kemiğinden (otojen), hayvansal kaynaklı, insan kaynaklı veya sentetik materyallerden seçilebilir. Sıklıkla membran kullanımıyla birlikte yapılan yönlendirilmiş kemik rejenerasyonu (GBR) tekniği, yeni kemik oluşumunu destekler.

Bu yöntemde iyileşme süresi vakaya göre değişmekle birlikte genellikle birkaç ayı bulabilir. Bazı durumlarda implant aynı seansta yerleştirilebilir; bazı durumlarda ise önce kemik artırımı yapılıp, iyileşme sonrası implant uygulanır.

Sinüs lifting (sinüs tabanı yükseltme)

Üst çenenin arka bölgesinde sinüs boşlukları nedeniyle kemik yüksekliği yetersiz olabilir. Sinüs lifting ile sinüs tabanı kontrollü şekilde yükseltilir ve oluşan boşluğa greft eklenerek implant için gerekli kemik yüksekliği sağlanır. Kemik yetersizliğinin derecesine göre açık veya kapalı sinüs lifting teknikleri tercih edilebilir.

Blok greft uygulamaları

İleri düzey kemik kayıplarında, özellikle kemik genişliğinin ciddi şekilde azaldığı durumlarda blok greft seçenekleri gündeme gelebilir. Blok greftte, kemik parçası ilgili bölgeye sabitlenerek hacim kazandırılır. Bu yöntem daha kapsamlı cerrahi gerektirebilir ve planlama titizlik ister.

Kısa veya dar çaplı implantlar

Bazı hastalarda kemik artırımı yerine kısa implant veya dar çaplı implant tercih edilerek daha konservatif bir yaklaşım uygulanabilir. Bu seçenek, uygun vaka seçimi yapıldığında kemik grefti ihtiyacını azaltabilir. Ancak her bölgede ve her kemik kalitesinde ideal seçenek olmayabilir; yük dağılımı ve protez planı dikkatle değerlendirilmelidir.

All-on-4 / All-on-6 gibi sabit protez konseptleri

Tam dişsizlik veya çok sayıda diş eksikliği olan hastalarda, belirli açılarla yerleştirilen implantlar sayesinde kemik yetersizliğinin etkisi azaltılabilir. All-on-4 veya All-on-6 gibi konseptler, uygun hastalarda daha kısa sürede sabit dişlere kavuşmayı mümkün kılabilir. Yine de her hasta için uygun olmayabileceğinden tomografik değerlendirme şarttır.

Zigomatik implantlar (seçilmiş ileri vakalarda)

Üst çenede çok ileri kemik erimesi bulunan ve klasik greftleme yöntemleriyle yeterli hacim sağlanamayan bazı vakalarda zigomatik implant seçeneği değerlendirilebilir. Bu yöntem, elmacık kemiğinden destek alan daha uzun implantlarla uygulanır ve ileri cerrahi deneyim gerektirir.

Çene kemiği eksikliği olan hastalarda süreç ve iyileşme

Çene kemiği eksikliğinde implant tedavisi planlanan hastalarda süreç, seçilen yönteme göre değişir. Kemik artırımı yapılacaksa iyileşme dönemi implantın kemikle kaynaşması için kritik önem taşır. Bu süreçte hastanın ağız hijyeni, düzenli kontrolleri ve hekimin önerilerine uyumu başarıyı doğrudan etkiler.

• İyileşme süresi: Greftleme ve sinüs lifting sonrası bekleme süresi, kemik oluşumuna bağlı olarak değişebilir.
• Geçici protezler: Estetik ve fonksiyon ihtiyacına göre geçici çözümler planlanabilir.
• Kontrol randevuları: Doku iyileşmesi, enfeksiyon riski ve implant stabilitesi takip edilir.