Diş hekimliği kliniklerine başvuran hastaların en sık şikayetlerinden biri, "En arkadaki dişimin eti şişti ve çok ağrıyor" cümlesidir. Bu durumun tıbbi adı Perikoronittir. Özellikle 20-30 yaş aralığındaki bireylerde, alt çene 20'lik dişlerin sürme döneminde sıklıkla görülür.
Perikoronit Neden Olur?
20'lik dişler bazen çene kemiğinde yeterli yer bulamaz ve "yarı gömülü" kalır. Yani dişin bir kısmı ağız içine çıkmışken, bir kısmı hala diş eti altındadır. Bu dişin üzerini örten diş eti parçasına "operkulum" (diş eti kapşonu) denir.
Yemek yerken bu kapşonun altına gıda artıkları kaçar. Burası fırçanın ulaşamadığı, temizlenmesi imkansız karanlık ve nemli bir cep gibidir. Zamanla burada biriken bakteriler enfeksiyona yol açar ve perikoronit tablosu gelişir.
Perikoronit Belirtileri Nelerdir?
Eğer aşağıdaki belirtileri yaşıyorsanız, muhtemelen perikoronit geçiriyorsunuzdur:
- Bölgesel Ağrı: Dişin olduğu bölgede zonklayıcı ağrı. Ağrı bazen kulağa, boğaza veya şakağa vurabilir.
- Diş Eti Şişmesi ve Kızarıklık: Dişin üzerindeki et şişer, kızarır ve dokununca kanayabilir.
- Kötü Ağız Kokusu ve Tat: Enfeksiyonun yarattığı irin (iltihap), ağızda metalik bir tat ve kötü koku yapar.
- Ağız Açmada Zorluk (Trismus): İltihap çiğneme kaslarına yayılırsa ağzınızı açmakta zorlanabilirsiniz.
- Lenf Bezlerinde Şişlik: Boyun altındaki lenf bezleri şişebilir ve hassaslaşabilir.
Perikoronit Nasıl Geçer? Tedavi Yöntemleri
Perikoronit kendi kendine geçebilen bir durum değildir. Mutlaka müdahale gerekir. Tedavi, durumun şiddetine göre değişir:
1. Başlangıç Seviyesinde: Temizlik ve İlaç
Hafif vakalarda hekiminiz bölgeyi özel solüsyonlarla yıkar (irrigasyon) ve gıda artıklarını temizler. Size evde kullanmanız için gargara ve gerekirse antibiyotik reçete edebilir. Ancak bu yöntem sadece o anki alevlenmeyi bastırır, sorunu kökten çözmez.
2. Diş Eti Kapşonunun Alınması (Operkülektomi)
Eğer dişin tamamen sürmesi için yeterli yer varsa ve diş düzgün pozisyondaysa, sadece üzerindeki diş eti parçası lazer veya bistüri ile kesilerek alınabilir. Böylece gıda birikecek cep ortadan kalkar.
3. Diş Çekimi (Kesin Çözüm)
Genellikle 20'lik dişler fonksiyonel değildir ve tekrar tekrar sorun yaratma eğilimindedir. Bu nedenle perikoronitin kesin tedavisi, enfeksiyon baskılandıktan sonra ilgili 20'lik dişin çekilmesidir.
Evde Ne Yapabilirsiniz?
Diş hekimine gidene kadar ağrıyı hafifletmek için şunları yapabilirsiniz:
- Tuzlu Su Gargarası: Bir bardak ılık suya bir çay kaşığı tuz atıp gargara yapmak bölgeyi dezenfekte eder ve rahatlatır.
- Ağız Hijyeni: Ağrısa bile o bölgeyi nazikçe fırçalamaya çalışın. Gıda artıklarını uzaklaştırmak önemlidir.
- Ağrı Kesici: Hekiminizin önerdiği basit ağrı kesicileri kullanabilirsiniz.
Uzm. Dt. Tansu Erakman
Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi Uzmanı
Editöryal Politika: Bu içerik, güncel tıbbi literatür ve klinik tecrübeler ışığında hazırlanmıştır. Son güncelleme: 25 Ocak 2026.